Het Keurmerkinstituut registreert sinds eind 1998 de ontwikkelingen op keurmerkgebied en legt ze vast in zijn Nieuwsbrief Keurmerken. Hierin zijn zoveel mogelijk berichten over de start en beëindiging van keurmerken voor consumenten opgenomen.
Het laatste jaar valt op dat de concurrentie tussen keurmerken toeneemt. Op verschillende werkgebieden zijn overlappende, of zelfs elkaar bestrijdende certificatiesystemen actief. Voorbeelden zijn:
a) Hoveniers, zie het bericht elders op deze site over twee concurrerende keurmerken.
b) Zorg, zie de speciale pagina hierover elders op deze site. Van concurrentie is o.a. sprake bij het HKZ-keurmerk voor verpleging en verzorging (www.hkz.nl) en het gouden/zilveren/bronzen keurmerk in de zorg van de Stichting Perspekt (www.perspektkeurmerk.nl).
c) Reïntegratiebedrijven, zie het bericht elders op deze site over twee concurrerende keurmerken.
d) E-mail marketing. Op dit terrein hebben zowel de E-mail Marketing Associatie (www.emma-nl.net) als de Dutch Dialogue Marketing Association (www.ddma.nl) een eigen keurmerk voor het zorgvuldig omgaan met de belangen van ontvangers van (o.a.) e-mail.
e) Internet, zie het speciale hoofdstuk hierover in de catalogus van keurmerken elders op deze site. Van concurrentie is o.a. sprake bij Thuiswinkel Waarborg (www.thuiswinkel.org) en Web Shop keurmerk (www.keurmerk.info).
f) Milieu, zie het overzicht van milieukeurmerken op www.milieucentraal.nl (=> zoek op keurmerk). Van concurrentie is o.a. sprake in de recreatiesector, zie het overzicht op www.yourvisit.info.
g) CE-merkteken. Een bijzonder geval is het CE-merkteken, dat verplicht moet worden afgebeeld op producten die aan Europese wetgeving voldoen. Hoewel het strikt genomen geen keurmerk is, wordt het wel vaak als zodanig gepresenteerd en ervaren (zie Wat is de betekenis van de CE-markering?). Het CE-merk heeft de positie van de bekende Nederlandse veiligheidskeurmerken Kema en Giveg sterk aangetast; door de nieuwe Europese regelgeving voor bouwmaterialen dreigt hetzelfde voor het Komo Keur.
De maatschappelijke rol van keurmerken en certificatie is de laatste decennia grondig veranderd: ging het vroeger primair om onafhankelijke kwaliteitsinformatie voor consumenten/afnemers, tegenwoordig is certificatie vooral een middel voor het bedrijfsleven om risico's te beperken. Dit betreft o.a. de risico's van negatieve publiciteit door onveilige producten of onzorgvuldige dienstverlening, juridische claims als gevolg van letsel of materiële en immateriële schade, en het verliezen van aansluiting bij technische en maatschappelijke ontwikkelingen. Mede daardoor is het minder belangrijk welke instantie het keurmerk uitgeeft, en richt menige branche zijn eigen keurmerk op. De vraag "zijn er niet teveel keurmerken?" is door het Keurmerkinstituut al eerder ontkennend beantwoord, want de veranderde rol van keurmerken heeft ook duidelijke voordelen. De nu opkomende concurrentie tussen verschillende keurmerken op hetzelfde werkterrein is op korte termijn bezwaarlijk, omdat de consument hiermee in verwarring wordt gebracht. Op de lange termijn kan concurrentie echter gunstig uitpakken: menig keurmerk zou ervan opknappen als de eisen aan de interne bureaucratie van de keurmerkhouder zouden worden vervangen door prestatiegerichte eisen aan het eindproduct, c.q. de geleverde dienst.
Het Keurmerkinstituut verwacht de komende jaren nog veel dynamiek in de certificatiesector. Veelbetekenend is dat zelfs de Raad voor Accreditatie (www.rva.nl), de onafhankelijke toezichthouder op de sector, tegenwoordig een concurrent heeft in de vorm van de Centrale Accrediterings Raad (www.accreditatie.com).
|
In het Jaaroverzicht 2001 werd gewaarschuwd tegen de toenemende roep om keurmerken voor traditionele overheidstaken, zoals onderwijs, veiligheid en gezondheid. Zie ook het persbericht dat hierover is uitgegeven. Behoudens de instelling in 2002 van een accreditatie-orgaan voor het Hoger Onderwijs zijn in deze sfeer geen nieuwe initiatieven waargenomen, ook al lanceert een enkele bewindspersoon nog wel eens een proefballonnetje, zoals de staatssecretatis van Volksgezondheid, die in 2003 een keurmerk bepleitte voor bureaus die echo's aanbieden aan zwangere vrouwen, en de minister van Economische Zaken, die in 2005 opperde een keurmerk voor vergelijkingswebsites in het leven te roepen.
In het Jaaroverzicht 2002 werd geconstateerd dat de branche-specifieke certificatie- en erkenningsregelingen de algemene keurmerken in het defensief lijken te dringen. Deze trend wordt bevestigd door de ontwikkelingen sindsdien, zo blijkt uit de recente berichten in de Nieuwsbrief Keurmerken.
In het Jaaroverzicht 2003 werd geconstateerd dat de roep om normen en waarden ook zichtbaar wordt in de certificatie. Gedragscodes die branches afkondigen voor hun leden, of bedrijven voor hun personeel, zijn hiervan een voorbode. Zie ook het persbericht dat hierover is uitgegeven. Ook in 2004 zijn weer tientallen gedragscodes afgekondigd of aangepast. Zeker twee branche-organisaties hebben in 2004 hun bestaande gedragscode omgezet in een keurmerk, te weten de Vereniging Relatiemedia SMin (www.smin.nl) en de Dutch Dialogue Marketing Association (www.ddma.nl). In 2005 volgden o.a. de E-mail Marketing Association (www.emma-nl.net) en de VBO-makelaars (www.scvm.nl).
In het Jaaroverzicht 2004 werd een toenemend aantal berichten over keurmerken in de gezondheidszorg geconstateerd, deels over voornemens om een keurmerk te introduceren, deels over concrete initiatieven. Omdat deze trend zich in 2005 verder ontwikkelde heeft het Keurmerkinstituut zijn website uitgebreid met een overzicht van keurmerken in de zorg.
|
